Hum – Od praistorijskog naselja do danas

Hum – Od praistorijskog naselja do danas

10:09
4512
1
Niške Vesti
PODELI
panoramio.com

Hum je naseljeno mesto u gradskoj opštini Crveni Krst na području grada Niša u Nišavskom okrugu. Nalazi se na rubu Niške kotline, na oko 6,5 km severno od centra Niša.

kafana barka

Prema popisu iz 2002. bilo je 1.450 stanovnika (prema popisu iz 1991. bilo je 1.497 stanovnika). Nedaleko od sela se nalazi arheološki lokalitet Humska čuka.

Istorijat

Praistorijsko naselje neolitsko-bronzanog doba koje su 1934. godine istraživali A.O. Slavetić i M.Grubić, a kasnije M.Garašanin, pokazuju da Hum spada u vrlo stara sela.

Nalazište je locirano iznad današnjeg naselja na Ćuviku, između dva potoka, i lak mu je pristup samo s juga. Kasnije, kao selo Hum se javlja u antičkom periodu i srednjem veku. Turski popis 1498. godine zatekao ga je kao selo sa 64 doma, 18 neoženjenih, 7 udovičkih i dve muslimanske kuće, 3 hasa njive, 1 vinogradom (koji je pust) i dažbinama od 8.108 akči, a manastir Svetog Nikolu sa 1 kaluđerom i dažbinama od 317 akči.

foto: Miloš Trajković

Prema turskom popisu nahije Niš iz 1516. godine, mesto je bilo jedno od 111 sela nahije i nosilo je isti naziv kao danas, a imalo je 61 kuća, 9 udovička domaćinstva, 15 samačka domaćinstva, 1 muslimana. Godine 1564. pao je na oko 50 domaćinstava. Kao i druga sela u Velikom ratu s kraja 17. veka skoro se ugasio, a potom se postepeno obnovio.

Godine 1757. Hum je vodio mukotrpnu i bezuspešnu parnicu pred turskom Portom protiv vlasnika Jusuf-bega zbog toga što ovaj selu, pored ostalih dažbina, uzima od svake kuće oku masla i kola drva i što ih tera da mu besplatno rade na njivama. Uskoro (1760/61. godine) čitluk-sahabija Džafer-Zaim (koji je začitlučio i Donji Komren) kupio je od niškog nakibulešrafa Sejid Omera za 1.000 groša svu zemlju, livade i pašnjake, a zatim, još za 500 groša sve zgrade, bašte i gumna u Humu.

Tako su, umesto pozitivnog rešenja po parnici protiv Jusuf-bega, meštani Huma postali čifčije Džafer-bega i dospeli u još gori položaj. Nakon više decenija bez značajnijih podataka, Hum se ponovo spominje u vezi s bunom 1841, godine, kada je zajedno sa još 121 selom u niškom kraju bio spaljen. Hum ne pripada manjoj grupi sela koja su se otkupila direktnom nagodbom sa spahijom (kao na primer Gornji Matejevac i Kamenica), već se otkupio otplatom agrarnog duga; većini sela u niškom kraju ovaj dug ili njegov deo morao je biti otpisan zakonom 1907. godine.

Otplata agrarnog duga, kao i drugi ekonomski razlozi tog vremena, podstakli su u Humu, i u drugim brojnim selima, pojavu pečalbarstva. Pogodan položaj Huma na dodiru dvaju različitih proizvodnih sredina (kotlinsko dno i kotlinski obod) orijentisao je njegovu proizvodnju u pravcu ratarstva i stočarstva. U periodu između dva svetska rata Hum je na niškom tržištu, pored ostalog, plasirao prilične količine mesa, mleka i mlečnih proizvoda.

Blizina Niša podstakla je, posle 1955/60. godine, prilično preseljavanje (pre svega u Niš), dnevnu migraciju i orijentaciju na mešovitu privredu, na šta ukazuju i posleratni statistički podaci. Tako je u Humu 1971. godine bilo 67 poljoprivrednih, 226 mešovitih i 11 nepoljoprivrednih domaćinstava.

Krajem 19. veka (1895) Hum je selo sa 68 domaćinstava i 644 stanovnika, a 1930. godine imao je 128 domaćinstava i 779 stanovnika. Prema popisu iz 2002. bilo je 1450 stanovnika (prema popisu iz 1991. bilo je 1497 stanovnika). U naselju Hum živi 1170 punoletnih stanovnika, a prosečna starost stanovništva iznosi 43,7 godina (42,4 kod muškaraca i 41,3 kod žena). U naselju ima 384 domaćinstva, a prosečan broj članova po domaćinstvu je 3,28. Ovo naselje je velikim delom naseljeno Srbima (prema popisu iz 2002. godine).

Izvori:
Enciklopedija Niša: Gradina – Niš, 1995.g.
Istorijski arhiv Niš: „Detaljni Popis Nahije Niš iz 1516. godine“
Niški Vesnik
Wikipedia

Autor:
Novaković Č. Milan
Za Zvezdicu ….


Da li znate da Niške Vesti imaju novu Android i iOS aplikaciju?
Preuzmite Android aplikacuju ovde...
Preuzmite iOS aplikacuju ovde...


1 KOMENTAR

POSTAVI KOMENTAR

Poštovani čitaoci,
Molimo vas da se pridržavate sledećih pravila za pisanje komentara:

Komentari čitalaca treba da budu u vezi sa temom vesti.
Komentari koji sadrže psovke, uvrede, pretnje i govor mržnje na nacionalnoj, verskoj, rasnoj osnovi ili povodom nečije seksualne opredeljenosti, ili bilo kakav nezakonit sadrzaj, neće biti objavljeni.

Komentari koji sadrže promovisanje i linkove drugih sajtova, neće biti objavljeni.

Mišljenja izneta u komentarima su privatno mišljenje autora komentara i ne predstavljaju stavove redakcije Niških Vesti.

Komentari u kojima redakciji skrećete pažnju na eventualne propuste u tekstovima, neće biti objavljeni, ali će biti prosleđeni urednicima Niških Vesti i na tome vam se zahvaljujemo.

Smatra se da ste slanjem komentara potvrdili saglasnost sa gore navedenim pravilima.

Administratorima Niških Vesti se možete obratiti ovde: web {at} niskevesti {dot} rs

Unesete rezultat (zaštita od spama) *