Vidin kapija – Kulturno dobro od velikog značaja

Vidin kapija – Kulturno dobro od velikog značaja

09:09
5959
3
Niške Vesti
PODELI

Vidin kapija ili severna kapija u Niškoj tvrđavi jedan je od četiri ulaza (izlaza) na utvrđenom zemljanom bedemu koji su Osmanlije (tokom rekonstrukcije i dogradnje stare Antičke tvrđave) izgradile u periodu od 1719-1723. godine.

Ime je dobila po pravcu puta koji je vodio na sever, ka Vidinu (gradu na krajnjem severozapadu Bugarske).

Status i kategorija zaštite

Zbog svog istorijskog i arheološkog značaja Vidin kapija u Niškoj tvrđavi proglašena je, 23. decembra 1982. godine, za „Kulturno dobro od velikog značaja“ i pod brojem SK 289 uvedeno je u centralni registar spomenika kulture u Republici Srbiji. Kao osnov za upis u registar poslužilo je rešenje Zavoda za zaštitutu i naučno proučavanje spomenika kulture NRS br.671/48 od 6. maja 1948. godine.

Nadležni zavod koji vodi lokalni registar i brigu o ovom arheološkom lokalitetu je: Zavod za zaštitu spomenika kulture Niš.

Istorija

Tvrđava Hisar u Nišu, građena je kao utvrđeni zemljani bedem, na kome se nalazilo sedam bastiona – tabija, udaljenih međusobno po 200 metara. Na južnoj strani Tvrđave nalazio se rov širok osam do deset stopa i ispunjen vodom iz reke Nišave. U tvrđavu se moglo ući i iz nje izađin kroz četiri velike kapije, od kojih je iz zapadne vodio put ka Beogradu, severne ka Vidinu, južne ka Stambolu i Solunu i jugoistočne ka gradskom naselju izvan zidina tvrđave Jagodin mali.

vidin-kapija-01

Današnje utvrđenje artiljerijskog tipa podigle su Osmanlije u periodu od 1719. do 1723. godine na prostoru antičkog i ranog srednjovekovnog utvrđenja. Naime Sultanovom poveljom od 19. februara 1719. odlučeno je da se u Nišu izgradi jaka tvrđava. U proleće iste godine otpočeli su radovi po projektu glavnog arhitekte Mehmed age i njegovog brata Mustafa age, glavnog organizatora radova. Prve godine gradnje, 1719. godine, angažovao je više desetina hiljada spahija iz deset sandžaka Rumelijskog beglerbegluka, a 1722. godine iz 14 sandžaka. Poslednje godine gradnje bedema, 1723, dovedeno je 40 majstora kamenorezaca iz Carigrada, a bedem je zidalo 400 zidara. Završetak radova obeležen je svečanostima i postavljanjem ploče sa zapisom na Stambol kapiji, juna 1723. godine.
Kao i svako artiljerijsko utvrđenje, današnja Niška tvrđava ima poligonalnu osnovu, sa sedam nejednakih strana i četiri velike kapije (Stambol vrata, Beogradska vrata, Vodena ili jagodinmalska vrata i Vidinska vrata), jednom malom kapijom (tzv.poterna vrata, „vratanca“ kojima se izlazi u gradske rovove) i osam bastionih terasa. Sa bedemima dužine 2.100 m koji su široki 3 m, a visoki 8 m tvrđava zahvata površinu od 22ha, 80 ari i 52m².

vidin-kapija-02Konačni, današnji izgled, Niška tvrđava dobila je 1737. godine kada su Osmanlije u njoj naknadno dogradile još nekoliko objekata.

Položaj, prostranstvo i izgled objekta

Vidin kapija u Niškoj tvrđavi, nalaze se na severozapadnom delu bedema Niške tvrđava, zapadno od današnje kapije za prolaz automobila i pešaka.

Kapija ima četiri bočne prostorije koje su služile za smeštaj stražara.

Vidin kapija jedna je od dve nedovoljno sačuvane kapije (od ukupno četiri iste namene) koja je van funkcije, i nije adekvatno prezentovana i prepuštena je zubu vremena.

Autor Fotografija:
Milan Novaković

ODLOMAK IZ KNJIGEmilan novakovic 15

Zemlja najlepše patnje“
Milan Novaković

3 KOMENTARA

  1. Zar toliko vremena treba da se Vidinska kapija vrati u prvobitno stanje? Jedan drveni most bi zaista bio atraktivan umesto zemljanog nasipa.

  2. Ko se ovih dana usudi da priđe Vidin kapiji, mora da ima jak stomak, zapušen nos i eventualno da bude slabovid da ne bi video da to mesto sada liči na javni WC na otvorenom. Kao i sporedni prolazi kroz zidine….A Apsana je stecište beskućnika i narkomana
    Sramota!!!

POSTAVI KOMENTAR

Poštovani čitaoci,
Molimo vas da se pridržavate sledećih pravila za pisanje komentara:

Komentari čitalaca treba da budu u vezi sa temom vesti.
Komentari koji sadrže psovke, uvrede, pretnje i govor mržnje na nacionalnoj, verskoj, rasnoj osnovi ili povodom nečije seksualne opredeljenosti, ili bilo kakav nezakonit sadrzaj, neće biti objavljeni.

Komentari koji sadrže promovisanje i linkove drugih sajtova, neće biti objavljeni.

Mišljenja izneta u komentarima su privatno mišljenje autora komentara i ne predstavljaju stavove redakcije Niških Vesti.

Komentari u kojima redakciji skrećete pažnju na eventualne propuste u tekstovima, neće biti objavljeni, ali će biti prosleđeni urednicima Niških Vesti i na tome vam se zahvaljujemo.

Smatra se da ste slanjem komentara potvrdili saglasnost sa gore navedenim pravilima.

Administratorima Niških Vesti se možete obratiti ovde: web {at} niskevesti {dot} rs

Unesete rezultat (zaštita od spama) *