Stari Niš

Nekada poljana gde su se napasale ovce, danas urbana sredina sa bogatom istorijom. NASELJE „Bubanj“

prilog poznavanju topografije i istorije naselja

Gotovo do 1925. godine Bubanj je bilo brdo poznato pod imenom Čivlik ukazujući na posede turaka čiflike (vreme pojave čitluka je vezano za početak stagnacije, opadanje Osmanskog carstva krajem XVI veka, a nosioci čitlučenja bili su pripadnici janjičarske kaste).

Čitlučenje je potpuno potisnulo timarski sistem u Osmanskoj državi. Gospodari čitluka su se zvali čitluk sabahije. Nakon formiranja katarstarskih knjiga, Bubanj je u njima vođen kao Pašin bair (bair je turski naziv koji se odnosio na imanja smeštena u pobrđu).

Poreklo naziva Bubanj ima više verzija, a prema jednoj se govori kako su na prilazima gradu postojale straže koje su udaranjem u bubanj najavljivale ulazak karavana u grad ili pak većih putničkih grupa. Krećući se uzbrdo Leskovačkim drumom (danas ul. Vojvode Putnika) levo od njega, nakon Prvog svetskog rata nalazila se velika gradska deponija, na mestu gde je kasnije nastala kasarna ,,Bubanjsku heroji,, a danas se gradi veliki urbani kompleks pod nazivom ,,Novi Niš,,. Između Inženjerske kasarne, Dravske ulice i Leskovačkog druma nalazilo se svega 11 kuća, a pored njih u ul. Zmaja od Noćaja još dve kuće. Iznad njih, gde se nalaze Dravska, Mostarska,ulica Đure Jakšića i okolne, nalazila se poljana, njive i pašnjaci. Na ravnijim, nižim delovima prema železničkoj stanici, zapadno od današnje Kajmakčalanske ulice nalazile su se bašte sa dolapima izvesnih Kacikinih, poreklom Grka. Na mestu na kome se danas nalazi kineski tržni centar, preko puta glavne železničke stanice, nalazila se predionica pamuka koja je bila poznata kao Kacikina fabrika. Prema onome što je zapisao Borislav T. Filipović u ,,Letopisu osnovne škole Moša Pijade,, (danas škola ,,Kralj Petar I Karađorđević,,) fabrika ,,Ozren,, podignuta je 1910 godine. Istoričar i pisac Sevdelin Andrejević, međutim, tvrdi da je ovu fabriku podigla tadašnja Niška akcionarska štedionica, a da je pomenuti Kacika bio predsednik upravnog odbora iste.

Gotovo do početka II svetskog rata Bubanj je bilo brdo obraslo sitnom zakržljalom travom na kome su se napasale ovce niških ovčara. Pošto se utrina nalazila u posedu niške opštine, ovčari su imali obavezu da plaćaju taksu na korišćenje pašnjaka. Ona je iznosila 20 para po ovci, što je kasnije ukinuto. Pored toga između dva svetska rata Bubanj je služio za izvođenje vojnih vežbi-egzercira čemu je doprinela i blizina vojne kasarne. Vremenom je prostor na brdu iskorišćen za izgradnju bunkera, rovova i podzemnih skloništa.

Nakon II svetskog rata tadašnja JNA je preuredila ove objekte i koristila ih sve do kraja 90-tih godina XX veka pa čak i za vreme NATO agresije na Jugoslaviju kao rezervne položaje i komandne centre, a ostaci su vidljivi i danas. Iza Bubanjskog brda, još za vreme vladavine Turaka su postojale česme u narodu poznate kao ,,antoglije,, (trebalo bi literarno da znači ,,česma žive vode,,).

Mlinovi na Bubnju podignuti su posle II svetskog rata. Na uglu Kajmakčalanske ulice i Vojvode Putnika nalazio se dućan izvesnog Ilije Ignjatovića, koji se u narodu nazivao ,, Zaboravljeni,, jer su u njemu kupovali robu oni koji su to zaboravili pri povratku u selo. Intenzivnije naseljavanje Bubnja počinje nakon Prvog svetskog rata i to uglavnom od radnika koji su radili u Železničkoj radionici.

Ipak, brdo Bubanj je pre svega poznato kao stratište na kome su od februara 1942. godine do septembra 1944. godine nacisti ubili preko 10.000 Nišlija i stanovnika Južne Srbije. Postoje podaci da je stratište korišćeno i nakon oslobođenja od strane komunističkih vlasti ali taj broj je još uvek nepoznanica. Ono je jedan od simbola grada rame uz rame sa Ćele kulom, Čegrom i Medijanom, mesto istorije i mesto stradanja mnogih naših sugrađana.

Škola „Kralj Petar I Karađorđević“ počela je da radi 1933 godine, zatim je nakon Drugog svetskog rata ponela naziv Osnovna škola broj 4, onda „Osma osmoljetka“ pa „Zora Komunizma“, a od 1952. do 2002. „Moša Pijade“n da bi 2002 vraćen prvobitni naziv „Kralj Petar I“.

Danas je naselje Bubanj velika urbana celina koja čini jugozapadni deo grada sa tendencijom daljeg razvoja i širenja.

Autor: Vladan Ž.Stojiljković

Dragi čitaoci, ako želite da budete u toku i saznate prvi najnovije vesti iz Niša, preuzmite aplikaciju Niške Vesti za Android ili iPhone.

Povezane vesti

Ostavite odgovor

Vaša adresa e-pošte neće biti objavljena.

Back to top button