DruštvoStari Niš

(VIDEO) ŠETNJA KROZ NIŠKU TVRĐAVU: Izložba prvih eksponata antičkog Niša – Lapidarijum

Nišlijama je ova postavka dobro poznata, a da li znaju šta predstavlja? Lapidarijum u Niškoj tvrđavi otvoren je 1980. godine a sastoji se od 41 spomenika iz antičkog razdoblja Niša od I do VI veka.

Zbirku, prema rečima istoričara Vladimira Jovanovića čini zbirka nadgrobnih i zavetnih spomenika, ali ne samo spomenika već i građevinskih objekata pa čak i dve skulpture koje su pronađene na teritoriji Niške tvrđave i u okolini Svrljiga, Knjaževca i južne i istočne Srbije.

“Ko zna latinski može sasvim dobro i dan danas da pročita i sazna šta piše na ovim spomenicima. Jedan govori o čitavoj porodici. Zbirka predstavlja pravo bogatstvo istorije antičkog Nissusa. Za našu sreću dostupni su ovde turistima koji dođu da obiđu Nišku tvrđavu. Oni svedoče o jednoj istoriji našeg grada i ovog kraja starog preko 2000 godina, što malo koji u ovom delu Srbije može da se pohvali”, istakao je Jovanović.

Spomenici su učvršćeni na tri samostalna postolja, koja se pružaju u obliku blago povijenih linija sa kružnim završecima. Svako postolje je dužine od oko 15 m i raspoređena su u obliku trougla. Na dva postolja pričvršćeno je po 12 spomenika, a na trećem deset. Pojedinačno je postavljeno još pet kamenih sarkofaga i dva spomenika.

Zbirka se sastoji od više vrsta antičkih spomenika: nadgrobnih, zavetnih, građevinskih i dve oštećene mermerne figure. Potiču sa većeg broja nalazišta iz okoline Niša. Najviše ih je iz Niške tvrđave i antičkog utvrđenja Ravna kod Knjaževca. Pojedinačni su iz Niške Kamenice, Jelašnice, Svrljiga i Svrljiške Plužine, Pirotskog Osmakova i drugih sela. Sa niškog terena potiče oko 200 antičkih spomenika sa epigrafskim zapisom. Očuvano je svega šezdesetak.

Veliki je značaj ovih spomenika za izučavanje antičke prošlosti Niša. Podaci sa ovih spomenika, način izrade i izgled, doprinose proučavanju sastava stanovništva, vojnih formacija u naselju, odnos doseljenika i domaćeg stanovništva i sagledavanju organizacije uprave u gradu. Značajni su i za običaje, nošnju, verske i kulturne prilike, pismenost kao i umetnički nivo proizvodnje i vrednost spomenika domaćih majstora. Ovi spomenici predstavljaju jedinstvene izvore za proučavanje prošlosti Niša iz vremena Rimljana.

Lapidarijumska zbirka kamenih spomenika izložena je prvi put u Tvrđavi 1887. godine. To je bila zbirka rimskih spomenika pronađenih prilikom regulacionih radova u kompleksu Tvrđave. Bila je to prva javna izložbena postavka muzejskih eksponata u Nišu, organizovana samo jednu deceniju po oslobođenju grada od Turaka. Nalazila se na mestu sadašnjeg spomenika oslobodiocima Niša u obliku puščanog metka, u središnjem delu Tvrđave.

Tekst je deo projekta “Šetnja kroz Nišku tvrđavu”, koji je sufinansiran od strane Gradske uprave za društvene delatnosti na Konkursu za sufinansiranje projekata za ostvarivanje javnog interesa u oblasti javnog informisanja na teritoriji grada Niša u 2023. godini.

Dragi čitaoci, ako želite da budete u toku i saznate prvi najnovije vesti iz Niša, preuzmite aplikaciju Niške Vesti za Android ili iPhone.

Povezane vesti

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Back to top button

Ne možete kopirati sadržaj!

WP Twitter Auto Publish Powered By : XYZScripts.com