Stari Niš

Kuća austrijanca Evgenija Rajhela u Svetozara Markovića 14

Prečani je naziv koji se koristio krajem 19. i početkom 20. veka za Srbe, koji su živeli preko Drine, Save i Dunava, tj. izvan severnih i zapadnih granica Кraljevine Srbije, u današnjoj Vojvodini, Hrvatskoj i Bosni i Hercegovini. Izraz su uglavnom koristili Srbi iz Кraljevine Srbije i nije ga koristilo stanovništvo na koje se to ime odnosilo.

Jedan takav „od preko“ se nakon oslobođenja Niša doselio u ove krajeve i zasnovao porodični biznis. Bio je to Evgenije Rajhel austrijanac, ja bih rekao možda hrvat poreklom, lokalci kažu jevrejin (verovatno zbog bogatstva) iz Vojvodine. Uspešno se bavio trgovinom ali i ugostiteljstvom i kulturom. Naime stečenu imovinu od trgovine negde pred prvi svetski rat ulaže u kupovinu poznate gostionice „Ruski car“ u Obrenovićevoj kojoj uz ime dodaje i dodatak „Ruski car-Rajhlov hotel“ jer je pored restorana, u dvorištu bilo i soba za izdavanje, kao i ogromna bioskopska sala u kojoj je puštao najbolje filmove onog vremena koje je dobavljao direktno iz Pešte (danas je to bioskop Vilin grad). U vreme Niša kao ratne prestonice u njegovom hotelu boravilo je puno diplomata i ratnih dopisnika poznatih evropskih listova.


Posle rata Rajhl prodaje gostionicu Tasi Iliću i gradi jednu lepu kuću koja je gradnjom i podsećala na kraj iz kojeg se doselio. Ugaona prizemna kuća sa kulom iznad glavnog ulaza građena u duhu eklektike, većim delom zahvata ulicu Svetozara Markovića broj 14 a manjim delom Nade Tomić. Posebnu draž kući (a što sigurno niste primetili) joj daje ugaona prozorska apsida sa tri prozorska okna sa tri niše ispod u kojima su pehari sa cvećem, kao i dvoja visoka vrata u ulici S. Markovića nalik onim u Vojvodini. Nakon drugog svetskog rata deo kuće uzima država a deo je otkupio izvesni Stojković upravnik zatvora. Postoje očevidci koji kažu da je u kući pronađeno dosta zlata.

Na to nas navodi epizoda u kojoj je jednog dana JNA izvela opravi desant na kuću i odnela iz podruma dosta kovčega sa nepoznatim materijalom. Kako god bila legenda ili ne kuća je dosta godina nakon toga bila na meti lovaca na blago.

Dragi čitaoci, ako želite da budete u toku i saznate prvi najnovije vesti iz Niša, preuzmite aplikaciju Niške Vesti za Android ili iPhone.

Povezane vesti

Ostavite odgovor

Vaša adresa e-pošte neće biti objavljena.

Back to top button