Stari Niš

Vile u okolini grada: Vila na Viniku

Na blago nagnutim padinama okolnih bregova i širom prostrane, plodne kotline u kojoj je ležao Naisuss, izvan gusto naseljenog i urbanizovanog gradskog jezgra, podizane su vile. O izgledu ovih objekata, njihovoj rasprostranjenosti, funkciji koju su imali, dosta se zna.

Obično su to prostrane zgrade sa više prostorija za smeštaj i preradu poljoprivrednih proizvoda (vila rustica fructuaria) i stambenim objektom ponekad luksuzno ukrašenim mozaičnim podovima, freskama na zidovima, skulpturama (vila rustica habitatoria). Često su vile utvrđivane bedemom sa jakimkulama i opkopnim šančevima, naročito ako se nalaze podalje od grada. Njihovi domaćini su privatna lica, veterani, imućni trgovci ili pripadnici gradske aristokratije.

Vila je bilo u svim oblastima rimskog carstva, naravno najviše tamo gde su postojali povoljni uslovi za organizovanje poljoprivredne proizvodnje. U oklini Naisa vile su otkrivene na Viniku, na Gorici, u Medijani i na brežuljku „Ribnik“ severozapadno od grada. Arheološki nisu istražene, izuzev nekoliko Medijanskih građevina, i o njihovom izgledu ne znamo mnogo.

Vila na Viniku

vinik 01

Vila na Viniku podignuta je na padini istoimenog brega okrenutoj Naisu, nekoliko desetina metara severno od železničke pruge, nedaleko od puta koji vodi prema selu Kamenici. Na ovom terenu vidljivi su temelji dveju prostranih građevina, sa zidovima od lomljenog kamena u malteru, male debljine, iz čega se zaključujeda se radi o prizemnim objektima, privremenog karaktera (magacini ili sl.). Najznačajniji nalaz sa Vinika bez sumnje predstavlja bogata ostava novca sa kraja III veka, otkrivena 1936.godine.

Prema izveštajima nalazača i očevidaca, ostava je otkrivena prilikom riljanja za vinograd, „u temeljima veće građevine od kamena i opeke“, na dubini od 0,50 metara. Od rimskog novca sa Vinika, koji do sad nije publikovan, u Narodnom muzeju u Beogradu čuva se oko 37 kilograma, u niškom muzeju oko 17 kilograma, ali je svakako najveći deo otišao u privatne i muzejske kolekcije širom sveta.

vinik 02Značajno je da su zajedno sa novcem nađeni i kalupi za kovanje novca. Slučajni nalazi sa Vinika su vrlo česti, a potvrđeno je i postojanje manje nekropole sa slobodno ukopanim grobovima i zidanim grobnicama. Zanimljivo je da se na zaravnjenom vrhu Viničkog brega nalaze temelji utvrđenja sa masivnim bedemima, ali je malo verovatna njegova veza sa vilom. Neveliko rastojanje od grada (2-3 km.) nije, po svoj prilici iziskivalo posebno utvrđivanje vile, kao što je to, uostalom, slučaj i sa daleko prostranijom Medijanom.

ODLOMAK IZ KNJIGEmilan novakovic 15

Zemlja najlepše patnje „
Milan Novaković

Ključne reči

Povezane vesti

Ostavite odgovor

Vaša adresa e-pošte neće biti objavljena.

Back to top button
Close